سه مادر

کتاب «سه مادر: چگونه سه مادر یک ملت را تحت تأثیر قرار دادند؟» نوشته ی آنا مالایکا توبس، جامعه شناس و پژوهشگر دانشگاه کمبریج است. انگیزه ی اصلی نگارش کتاب یک فقدان در ادبیات پژوهشی بوده است. درباره ی مارتین لوتر کینگ، مالکوم ایکس و جیمز بالدوین کتاب های بی شماری نوشته شده، اما درباره ی زنانی که آن ها را بزرگ کردند تقریبا چیزی گفته نشده است. نگارنده، همین خلأ را هدف گرفته و زندگی البرتا کینگ، لوییز لیتل و بردیس بالدوین را در کانون کتاب قرار داده است. هر سه زن در حدود آغاز قرن بیستم به دنیا آمدند و در دورانی رشد کردند که تبعیض نژادی بر همه ی جنبه های زندگی سیاه پوستان آمریکا سایه انداخته بود. هرچند که کتاب زندگی هر یک از این مادران را جداگانه دنبال می کند اما هدفش صرفا روایت موازی سه بیوگرافی نیست. در کتاب بحث شده است که هرکدام از این زنان، در دل محدودیت های شدید اجتماعی، ارزش هایی را به پسرانشان منتقل کردند که بعدها در نقش تاریخی آنان بازتاب یافت. لوییز لیتل، خود متأثر از فعالیت های جنبش گارویسم وجهه های فعالیت سیاسی را به فرزندانش آموخت. بردیس بالدوین، جیمز را به نوشتن و بیان خود از طریق کلمات ترغیب کرد. البرتا کینگ درس های تربیتی خود را بر پایه ی ایمان مذهبی و عدالت اجتماعی بنا نهاد. کتاب این پیوندها را نه به عنوان تصادف، بلکه به عنوان میراثی مستقیم از مادر به فرزند روایت می کند. افزون بر این، نگارنده در لابه لای سرگذشت این سه زن، به خشونت پلیسی، محرومیت های قانونی و فشارهای اقتصادی و اجتماعی ای می پردازد که زنان سیاه پوست در آن دوران با آن دست وپنجه نرم می کردند. این رویکرد کتاب را به چیزی فراتر از سه سرگذشت فردی بدل می کند: تلاشی برای بازنویسی جایگاه مادری سیاه پوست در روایت رسمی از تاریخ آمریکا. پایان مشترک هر سه داستان هم تلخ است: هر سه زن زنده ماندند تا مرگ خشن یا آسیب های عمیق روحی روانی به فرزندشان را ببینند، سرنوشتی که کتاب با همان صداقتی روایت می کند که در توصیف دوران کودکی و تربیت آن ها به کار برده است. همین توازن میان امید و فقدان، میان قدرت انتقال ارزش ها و هزینه ی سنگینی که این زنان برای آن پرداختند، اثر حاضر را از یک ادای احترام ساده به کتابی با عمق تحلیلی واقعی درباره مادری، نژاد و تاریخ آمریکا تبدیل می کند.