پرتره خاطرات

کتاب «پرترۀ خاطرات» با زیرعنوان «جستارهایی دربارۀ خرد، ادبیات و فلسفه» اثر فیلسوف مشهور، برتراند راسل، مجموعه جستارهایی است که می تواند همچون دریچه ای برای ورود به اندیشۀ این متفکر باشد. این کتاب، اگرچه یک زندگی نامه نیست، اما همچون انعکاسی از تفکرات و گفتگوهای راسل با خویش می باشد و خاطرات روشنی از معاصران مشهور راسل، در کنار مجموعه ای از مقالات که تفکر بالغ او را در بر می گیرد، ارائه می کند. به لحاظ ساختاری، کتاب با مجموعه ای از نوشتار های زندگی نامه ای آغاز می شود که در آن راسل نمونه ای از زندگی خود را ارائه می کند و مطالبی را در مورد اینکه چرا به فلسفه علاقه مند شد بیان کرده است و تجربیاتش در طول جنگ جهانی اول به عنوان یک صلح طلب را به اشتراک گذاشته است. این روایت های شخصی به خوانندگان اجازه می دهد تا با نگاهی همدلانه به ادامۀ خوانش خود از کتاب بپردازند. بخش بعدی کتاب اصطلاحا «پرتره های معاصران» نامیده شده است. راسل مطالبی از برخی از تأثیرگذارترین چهره های زمان خود، از جمله جورج برنارد شاو، اچ. جی ولز، جوزف کنراد، جورج سانتایانا، آلفرد نورث وایتهد، سیدنی و بئاتریس وب و دی اچ. لارنس بیان می کند. توصیف های او صرفا متونی زندگی نامه ای نیست، بلکه آغشته به حکایات و مشاهدات شخصی است که شخصیت، علم و تفکر این افراد را بر ما آشکار می سازد. این مجموعه همچنین شامل مجموعه ای غنی از مقالات در موضوعات مختلف است که طیف وسیعی از علایق راسل را منعکس می کند. راسل از صلح طلبی و سیاست های لیبرال گرفته تا اخلاق، به هر موضوعی با وضوح و شوخ طبعی خاص خود، در این مقالات، پرداخته است. مقالاتی مانند «درخواستی برای تفکر شفاف»، «فلسفه ای برای زمانه ما» و «چگونه می نویسم» تعهد او را به تفکر منطقی و بیان رسا و واضح نشان می دهد. راسل در سراسر این مجموعه مقالات، موضعی انتقادی در برابر باورهای جزمی و متعصبانه دارد. او استدلال می کند که چنین پایبندی سفت و سخت به آموزه ها بدون شواهد کافی یکی از علل اصلی مشکلات اساسی ما در جهان امروز است. این نقد موضوعی تکراری در تمام مقالات است که باعث می شود این جستارها به هم پیوند بخورند، به نحوی که اکثرا بر اهمیت شکاکیت، پرسشگری و نگاه باز تأکید دارند. به طور کلی، این مجموعه جستارهای راسل، می تواند بسیار جذاب، خواندنی و آموختنی باشد که از طرفی اثری شخصی است و از طرفی اثری فلسفی و این رفت آمد میان این دو حالت باعث می شود خواننده با شوق زیاد به خواندن متن ادامه دهد.