خرم آباد

خرم آباد نام کتابی است که برنده جایزه ی معروف آنتی بوکر در سال 1998 است. داستان این کتاب درگیری های خونینی را توصیف می کند که در آن روس ها در پی فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی ناچار به خروج از تاجیکستان خارج شدند. عنوان کتاب یک شهر اسطوره ای سرشار از شادی و خوشبختی می باشد که مملو از آب های تازه و سایه ی درختان است. هنگامی که جنگ داخلی در کشور آغاز می شود بسیاری از روس ها تمایلی به خروج از خانه شان ندارند اما زندگی عادی به تدریج در این شهر ازبین می رود و ظلم و مرگ جایگزین آن می شود. این جهان در حال تغییر زمینه ساز رمان قدرتمندی به قلم اندری ولوس می شود. او به طرز ماهرانه ای تصاویر جادویی از صحنه های جنگ خیابانی، مکالمات مردم در کوچه و بازار ها، اظهار نظر های پیر مردان خردمند و داستان زندگی مردم ساده روس و تاجیکی را نمایش می دهد. اندری ولوس دارای نثری شاعرانه است که با تفکرات روانشناختی آمیخته شده است. در این رمان بیشتر از روس ها تعریف شده اما نویسنده تلاش کرده است که داستان تراژدی مردمان دهه ۹۰ تاجیکستان را نیز توصیف کند. داستان ها جالب و ساختاربندی خوبی دارند و هم از لحاظ زمانی و هم مکانی با هم پیوستگی دارند با وجود آنکه ممکن است چند صفحه برای جهت گیری ذهن خوانندگان طول بکشد، ترجمه کاملا خواندنی است. کمی به صراحت برای خواننده بیان شده است. نام کتاب برگفته از افسانه های کهن است که نباید با شهر خرم آباد در ایران اشتباه گرفته شود بلکه منظور نویسنده از این شهر، دوشنبه پایتخت تاجیکستان است.

در معرفی این اثر به نکاتی مانند برنده جایزه آنتی بوکر سال 1998 و برنده جایزه دولتی فدراسیون روسیه سال 2000 اشاره شده است.

نکوداشت های این کتاب نیز بر ولوس به طور خلاقانه ای رئالیسم سنتی ادبیات روسیه را ادامه می دهد. نثر او به خاطر کوتاه بودن جملات اما پر معنا و مفهوم بودن به خصوص در دیالوگ ها، به خاطر بینش عالی روانشناختی و توصیف های تحریک آمیز از سنت های ملی مورد تقدیر قرار گرفته، ولوس چشم انداز روایت خود را به تجربه عاطفی چند شاهد عینی نزدیک می کند و بنابراین فضایی فوق العاده زنده و چند وجهی ایجاد می کند و تاجیکستان کجاست؟ آیا دور است؟ اصلا. ولوس چنان بصری از این جمهوری شوروی سابق می نویسد که گویی در همین گوشه و کنار است تاکید می کنند.