گزیده لطائف الطوائف

«گزیده لطائف الطوائف» به اهتمام و انتخاب سید ابراهیم نبوی، روایت برخی از حکایات کتاب «لطائف الطوائف» اثر «فخرالدین علی صفی» از نویسندگان قرن نهم هجری، با زبانی ساده و امروزی است. این کتاب به بیان نکته های لطیف در میان مردم جامعه می پردازد و مجموعه ای از لطایف درباره ی شاهان و وزیران، ادیبان و شاعران است. کتاب چهارده باب دارد و هر باب دارای فصل هایی متعدد و متنوعی است که براساس موضوع فصل، حکایت هایی را در برمی گیرد. درونمایه های حکایت ها نیز سیاسی، اجتماعی، اخلاقی، دینی، مذهبی و هنری هستند. «لطائف الطوائف» مجموعه ای از لطیفه های باقی مانده از گذشته است که در طول تاریخ به صورت های مختلف سینه به سینه نقل شده و صیقل خورده تا به دست ما رسیده اند. گاهی حکایتی از چند مسیرآمده و به نام چند تن روایت شده است. این موضوع نشان می دهد که لطیفه ها بیشتر از آن که به شخص خاصی منتسب باشند دلالت بر حکمت یا ظرافتی خاص دارند که دلیل ماندگاری آن هاست. این کتاب در مقایسه با آثاری دیگر همچون رساله ی دلگشا از عبید زاکانی اثری پاکیزه و اخلاقی است و مولف در حفظ ادب زبانی کوشیده است. هر چند حکایات و لطایف این اثر همه ی افراد جامعه (از حاکمان تا عامه ی مردم) را در برمی گیرد اما گرایش مولف به مفاهیمی همچون عدالت، ظلم ستیزی، تقواپیشگی، گذشت و مداراست. از این لطیفه ها می توان نشانه های زمان و مکان تاریخی را دریافت، به اخلاق و رفتار و ارزش های اجتماعی واقف شد و منزلت واقعی و حقیقی طبقات اجتماعی را ارزیابی کرد. این لطایف تاریخ اجتماعی زمان خود را برای ما روایت می کنند و منزلت واقعی واعظان و مشایخ و قاضیان و حاکمان را نزد مردم و زیست طبقات تهیدست جامعه را نشان می دهند. علاوه بر این کلیشه های اجتماعی را به ما معرفی و اخلاق اقوام، اصناف و گروه های اجتماعی را برای ما بازگو می کنند. در پس این شناخت است که درمی یابیم چه نسبیت عجیب و غریبی در قضاوت تاریخی نهفته است. سید ابراهیم نبوی معتقد است: «یکی از بکرترین و سالم ترین و ساده ترین راه ها برای شناخت تاریخ اجتماعی این سرزمین - که در پس دیوار فولادی دروغ و فریب تاریخ نویسان نهان شده - شناخت و بررسی حکایاتی است که گاه از فرط تکرار به ضرب المثل بدل شده اند. »«گزیده لطائف الطوائف» گزیده هایی از چهارده باب این کتاب را با بیانی امروزی و ساده تر نقل می کند. لطیفه ها و حکایات نغزی که برخی اخلاقی هستند و برخی سرگرم کننده و شیرین. کتابی جذاب برای علاقمندان به طنز.