گزارشی کوتاه از سینمای ایران و ظهور موج نو تا سال 57

«گزارشی کوتاه از سینمای ایران و ظهور موج نو تا سال ۵۷» نوشته ی علیرضا فشاهی اثری پژوهشی و تحلیلی است که با نگاهی تاریخی و دقیق، مسیر تحول سینمای ایران را از نخستین فیلم های ناطق تا اوج جنبش موسوم به «موج نو» بررسی می کند. کتاب در چهار بخش تنطیم شده است. در بخش اول تاریخچه ای کوتاه از ورود سینما به ایران و سیر تحول آن تا سال 57 آمده است که حکم مقدمه ی کتاب را دارد. در بخش دوم به چگونگی تحول سینمای ایران از زمان ورود آن و پیدایش موج نو در سینما پرداخته شده است. سینمای پول ساز یا سینمای حرفه ای پیشرو از مطالب مورد بحث در این بخش است. نویسنده در این بخش از سال 56 به عنوان سال بحران در سینمای ایران نام می برد. «آثار موج نو سینمای ایران تا سال 57» و «آثار و زندگی نامه هجده کارگردان موثر در پدید آمدن موج نو سینمای ایران» عناوین بخش های سوم و چهارم کتاب هستند. نویسنده در این کتاب، صرفا روایتگر تاریخ سینمای ایران نیست، بلکه ناظری است بر دگرگونی هنر سینما؛ از سینمای سرگرم کننده ی تجاری تا سینمایی متفکر و اجتماعی که در دهه ی ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ به بلوغ رسید. نویسنده به معرفی فیلم ها، کارگردانان و جریان های تأثیرگذار این دوران می پردازد؛ از فیلم فارسی و سینمای عامه پسند تا آثار پیشگامانی چون ابراهیم گلستان، فریدون رهنما، داریوش مهرجویی، مسعود کیمیایی، ناصر تقوایی، سهراب شهیدثالث و بهرام بیضایی. او در کنار مرور آثار شاخص، به زمینه های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی آن دوران نیز می پردازد و نشان می دهد که چگونه تغییرات جامعه ی ایران، زبان و نگاه سینماگران را دگرگون کرد. نویسنده «موج نو» را نه به عنوان سبکی واحد، بلکه به مثابه ی جنبشی از آگاهی، تجربه گری و اعتراض معرفی می کند. نویسنده ی کتاب معتقد است که ظهور و پیدایش موج نو سینمای ایران آغازی بود بر پایان تبهکاری هنری، اما متاسفأنه و بعد از ۴۶ سال دوباره شاهد بازگشت فیلم فارسی های جدید با عناوین مختلف و استفاده از نام حیوانات در عنوان فیلم ها، سفرهای بی دلیل و مسخره، رقص و آواز های آقایان و... به بهانه ی شاد کردن مردم، هستیم. تولیدکنندگان فیلم فارسی ها که فقط به دنبال درآمد بیش تر و سودجویی خود از سوی مخاطبان بودند، به ارتقا، سطح معلومات و آگاهی و دانش عمومی وقعی نمی گذاشتند و با کپی برداری از یکدیگر و گاهی فیلم های خارجی به راه خود ادامه می دادند. به همین دلیل سینماگران متفکر و اندیشمند دوربین ها را از کافه ها و نمایش رقص و آواز های بی دلیل و گهگاه آزاردهنده به زندگی واقعی مردم و به خانه و محل کار و اجتماع واقعی و حقیقی مردم بردند. نویسنده با نگاهی تحلیلی، پیوند میان فیلم و جامعه را برجسته می کند و نقش هنرمندان را در بازتاب و نقد زمانه شان می کاود. «گزارشی کوتاه از سینمای ایران و ظهور موج نو تا سال ۵۷» منبعی مفید و راهگشا برای دانشجویان، منتقدان و علاقه مندان به سینمای ایران است.