کیستی ما

«کیستی ما» نوشته حسین کاجی(-۱۳۵۰) است. این کتاب در تلاش است تا به پرسش «ما کیستیم؟» از منظر هفت روشنفکر ایرانی: علی شریعتی، داریوش شایگان، رضا داوری اردکانی، سیدمحمد خاتمی، عبدالکریم سروش، سیدجواد طباطبایی و صادق زیباکلام، پاسخ دهد. در بخشی از کتاب می خوانیم: سروش روشنفکر را محصول دوران جدید و فرد نخبه و ممتاز آن به حساب می آورد و حکیمان و پیران فرزانه را افراد نخبه و برجسته جهان قدیم می داند. از این رو ویژگی هایی که وی برای انسان جدید قایل است «ازجمله: منتقد و معترض، طالب تغییر جهان، طالب انقلاب، فعّال، قانع به شک و دغدغه، طالب وضوح و سبب دانی، طالب بطر و طرب، در یاد زندگی، طالب حقوق، صاحب هنر مبدعانه، متوجه بیرون، متصرّف در دنیا و واجد اخلاق درخور آن و به کارگیرنده عقل برای نقد» بیش و پیش از هر انسان دیگری در مورد روشنفکران صادق می داند. به زعم سروش از آنجا که دوران جدید (مدرنیته) دوران گذر و گسست بوده است؛ جامعه پوست انداخته و از وضعی به وضع دیگر عبور کرده است این زمانه محتاج افرادی به نام روشنفکران است تا این تغییر وضعیت را با کمترین خطر و آسیب، میسور و مقدور گردانند و به همین سبب ما در جامعه ماقبل مدرن، جامعه ای که با تغییرات و انقلابات شگرف و بزرگ بیگانه است به عنوانی چون «روشنفکر» برنمی خوریم. اما درنظر سروش روشنفکر کسی است که در دوران جدید، دوران بحران ها و گسست ها، با ابداعات تئوریک خویش، خونی تازه در حوزه های گوناگون اجتماع وارد می کند و در حکم پلی عمل می نماید که وضع پیش و پس از بحران را به هم متصل کند.