چرا به دین محتاجیم

کتاب «چرا به دین محتاجیم؟» مطالعه ای روانشناختی از دین است که با دیدی تکاملی و فرگشتی مسئله ی دین را بررسی می کند. نویسنده ی کتاب، استیون تی ازما، استاد فلسفه و متخصص اخلاق است. وی در این کتاب به طرح این دیدگاه می پردازد که دین امری نامعقول و برخاسته از جهل و نادانی نیست بلکه اتفاقا دین می بایست به منزله ی پاسخی منطبق و سازگار با نیازهای عاطفی، روحی و معنوی انسان ها در نظر گرفته شود. استیون ازما در این کتاب این گونه استدلال می کند که عقل و علم در ارضای امیال و نیازهای معنوی ما شکست می خورند. از طرف دیگر اما، دین می تواند با فراهم آوردن آرامش، امید و معنا به چالش های معنوی انسانی از قبیل رنج، فقدان و احساس گناه پاسخ دهد. همچنین دین قدرت این را دارد که با اشکال مختلف آیین ها و مراسم ها و هنرهای مذهبی به تقویت احساس شادی و عشق در آدمیان بپردازد و با ارائه ی دستورات اخلاقی به پرورش افراد متعهد به اخلاق و در نهایت به تشکیل اجتماعی سالم کمک کند. به طور کلی این کتاب به سه بخش اصلی تقسیم شده است. در بخش اول، استیون ازما به ارتباط بین فرگشت و دین می پردازد و ریشه های تکاملی دین در انسان را از جهات شناختی، عاطفی و احساسی بررسی می کند. در بخش دوم کارکردهای روانشناختی دین، از قبیل ایجاد تعادل در احساسات و عواطفی مانند شهوت، خشم و رنج، شرح می گردد. در بخش سوم و آخر کتاب نیز تأثیر مثبت دین در جنبه های مختلف فرهنگی مثل هنر، ادبیات و سیاست توضیح داده می شود. نکته ی قابل توجه درباره ی کتاب «چرا به دین محتاجیم؟» این است که استیون ازما صرفا به یک بررسی فلسفی از دین اکتفا نکرده است و از طیف وسیعی از مطالعات انسان شناختی، روانشناختی و عصب شناختی گرفته تا تحقیق و پژوهش در باب اساطیر و آیین های باستانی را مد نظر خود داشته است. همچنین سبک نوشتار کتاب بسیار روان و قابل فهم است به نحوی که هر خواننده ای در عین حال که متنی علمی و تخصصی را ورق می زند، به راحتی آن را درک کرده و از خواندنش لذت می برد.