پوپر : فلسفه و جهان واقع

کتاب «پوپر: فلسفه و جهان واقع» نوشته ی برایان مگی، کتابی مختصر در معرفی اندیشه های کارل پوپر است که مفاهیم کلیدی فلسفه ی علم و فلسفه ی سیاسی او را برای خواننده ی عمومی شرح و توضیح می دهد. ساختار اثر ساده و خطی است. نویسنده ابتدا موضوعات بنیادین فلسفه ی علم نزد پوپر، از جمله «قضیه ی تمایز علم و شبه علم»، نظریۀ «ابطال پذیری» و استراتژی «حدس و رد» را معرفی می کند، سپس به پیامدهای روش شناختی این دیدگاه برای تولید دانش می پردازد و در پایان برخی مباحث سیاسی-اجتماعی پوپر (نظیر دفاع از «جامعه ی باز» و نقد «تاریخ گرایی فقرآور») را بررسی می کند. برایان مگی در این مسیر با مثال های ملموس و زبان غیرتخصصی تلاش می کند مطالب را برای خوانندگان عمومی قابل فهم کند. نخست، نظریه ی ابطال پذیری به عنوان معیار تمایز بین نظریه های علمی و غیرعلمی مطرح شده است؛ یعنی نظریه ی علمی آن است که قابل آزمون و بالقوه رد شدنی و ابطال پذیر باشد. دوم، مدل کسب معرفت به صورت فرایندی تکاملی از طرح حدس ها و تلاش برای رد آن ها توضیح داده می شود. یعنی یک دانشمند از طریق حدس یک پاسخ و تلاش برای رد و ابطال آن است که به علم دست می یابد. در ادامه، مخالفت پوپر با تاریخ گرایی که مدعی امکان پیش بینی قوانین کلی تاریخ است شرح می شود و پیامد سیاسی آن در شکل گیری ایدئولوژی های توتالیتر توضیح داده می شود. پس از این، دفاع پوپر از راهکارهایی مانند «مهندسی اجتماعی جزئی و قابل بازگشت» به جای برنامه های کلان آرمان شهری به طور ساده و موجز توضیح داده می شود. نویسنده مفاهیم مذکور را با مثال های تاریخی و روزمره پیوند می زند، پارادوکس ها و انتقادات اصلی نسبت به دیدگاه پوپر را مطرح می کند و خواننده را به فهمی انتقادی از پیامدهای فلسفه ی پوپر رهنمون می سازد. کتاب حاضر، به دلیل کوتاهی و هدف آموزشی آن، هیچ گاه جای یک مطالعه ی فنی و تفسیر انتقادی عمیق درباره ی آثار پوپر را نمی گیرد، با این حال کتاب هم برای دانشجویان کارشناسی فلسفه و هم برای خوانندگان عمومی که می خواهند بدانند پوپر چه می گوید و چرا اهمیت دارد، بسیار مناسب خواهد بود.