مروری بر نظریه های زیبایی

شاید چنین بنماید که فلسفه ی هنر یا زیبایی شناسی فلسفی باید به مبحث زیبایی بپردازد، ولی درهم تنیدگی نقش زیبایی با گزینش های فردی و تعاملات اجتماعی دانشمندان علوم شناختی را واداشته است تا به کشف چگونگی ادراک زیبایی و مولفه های اصلی آن همت گمارند. در کتاب حاضر، دکتر صالح طباطبایی، دانش آموخته ی علوم شناختی، به مرور انتقادی مهم ترین نظریه های زیبایی در زیبایی شناسی تجربی و علوم شناختی پرداخته است. کتاب با زیبایی شناسی تجربی فخنر آغاز می شود، سپس به «نظریه ی پتانسیل برانگیختگی» برلاین، کاربرد «نظریه ی اطلاعات» در زیبایی شناسی، زیبایی شناسی گشتالتی، نظریه ی شناختی «پسند سرنمونی» مارتین دیل، نظریه ی شناختی «سهولت پردازش» ربر، انگاره ی شناختی «پردازش اطلاعات چندمرحله ای» لدر، «نظریه ی الگوریتمی زیبایی» اشمیدهوبر و سرانجام «زیبایی شناسی عصب شناختی» (Neuroaesthetics) می پردازد. پیوست تکمیلی کتاب درباره ی «نظریه ی تناسبات» ابن هیثم در ادراک زیبایی است. این همان نظریه ای است که هنرپژوهان عصر رنسانس، چون لورنتسو گیبرتی، لئونه باتیستا آلبرتی و لئوناردو داوینچی، از آن وام گرفتند.