محاکمه انسان و حیوان

کتاب حاضر فصلی است در بیان خلقت از رساله ی جسمانیات و طبیعیات در کیفیت تکوین حیوانات و بیان اصناف آن ها. این کتاب در مجموع رساله ی بیست ودوم از رسائل اخوان الصفاست. در این رساله همه ی حیوانات از دد و دام و وحوش و طیور و حشرات، که از ستم آدمیان سخت به جان آمده اند، نزد پادشاه پریان به دادخواهی آمده اند. نماینده و وکیل هر صنف سرگذشت محنت آلود خود را با عباراتی فصیح و مستدل بیان می کند، پادشاه پریان برای بررسی ادعای آن ها به سخن شان نیک گوش می دهد و با دیگران رای می زند و نظر و رأی هریک از نزدیکان خود را می پرسد. آدمیانی هم که در محکمه حاضرند حقانیت خود را در تسخیر حیوانات و برتری خود بر آنان بیان می کنند. محکمه سرانجام رأی خود را می دهد.