فرهنگ و سیاست های فرهنگی در دوره رضاشاه

کتاب «فرهنگ و سیاست های فرهنگی در دروره رضاشاه: دولت پهلوی، بورژوازی جدید و خلق جامعه ای مدرن در ایران» به قلم مجموعه ای از نویسندگان، مجموعه ای از مقالات پژوهشی است که تلاش می کند چگونگی شکل گیری و سیاست گذاری های فرهنگی در ایران را در دهه های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰، به صورتی دقیق و چندوجهی بررسی کند. این مجموعه، با تکیه بر اسناد آرشیوی و تحلیل های میان رشته ای، فهم رایج از شاهنشاهی رضاشاه، به عنوان یک دیکتاتوری مطلق را به نقد کرده و نشان دهد که سیاست فرهنگی دولت پهلوی اول چگونه در تکوین جامعه ی مدرن ایران نقشی اساسی ایفا کرد. در ابتدای کتاب مقدمه ای به قلم ویراستاران طرح گشته است که چیستی و مسیر مباحث کتاب را توضیح می دهد و پس از آن مقالات مستقل از هر نویسنده، اما مربوط به هم، به موضوعات گوناگون می پردازند، از سیاست گذاری های آموزشی و نوسازی نظام حقوقی تا باز پروری نمادها و مناسک ملی، معماری، مطبوعات، سینما و نقش طبقه ی نوظهور بورژوا در گسترش فرهنگ نوین در ایران. هر فصل به صورت موردی وارد یک عرصه ی فرهنگی می شود و رابطه ی آن عرصه را با پروژه ی دولتی مدرنیزاسیون تبیین می کند. به طور کلی، محتوای کتاب را می توان در سه عنصر خلاصه کرد. اول، نگاهی دقیق به سازوکارهای دولتی ایجاد فرهنگ، شامل چگونگی قانون گذاری، نهادسازی و سیاست های آموزشی. دوم، توجه به نقش کنشگران غیردولتی، به ویژه نخبگان فرهنگی و طبقه ی نوظهور بورژوا، که نه صرفا تابع دولت، بلکه همکار و در مواردی هم منتقد آن بودند؛ و سوم، واکاوی عناصر نمایشی و نمادین مدرنیته (آرمان های شهری، نمادهای بصری، فرهنگ نمایشی و رسانه ها) که به بازسازی هویت ملی و شکل دهی به یک فضای عمومی جدید انجامید. این سه محور در مقالات مختلف کتاب بازتاب می یابند و تصویر نسبتا جامعی از تعامل دولت و جامعه در روند مدرن سازی ایران در دوران رضاشاه فراهم می آورند. همچنین تنوع موضوعی و بهره گیری از روش شناسی های مختلف در مقالات کتاب، استفاده ی متعدد و مکرر از منابع آرشیوی و شواهد تاریخی و رویکرد میان رشته ای در تحلیل ها- تاریخی، جامعه شناختی، فرهنگی و مطالعات رسانه ای- از نقاط قوت کتاب به شمار می آیند.