فرهنگ واره لغات و ترکیبات عربی در شاهنامه

«فرهنگ واره لغات و ترکیبات عربی در شاهنامه» کتابی نوشته سجاد آیدنلو، پژوهشگر و استاد دانشگاه است. این اثر در دسته ادبیات پژوهشی-تاریخی قرار می گیرد و محوریت آن کتاب «شاهنامه» اثر حکیم ابوالقاسم فردوسی است. این کتاب براساس یک پرسش اساسی درباره «شاهنامه فردوسی» نوشته شده است؛ آیا فردوسی در نظم حماسۀ ملّی ایران از لغات و ترکیبات عربی نیز استفاده کرده است؟ نویسنده در «فرهنگ واره لغات و ترکیبات عربی در شاهنامه» با گردآوری ترکیبات و واژه های عربی که در شاهنامه به کار رفته اند به این پرسش پاسخ می دهد و در نهایت به این نتیجه می رسد که برخلاف باور عموم در اشعار فردوسی، نویسنده ای که به عنوان شاعر پارسی گوی شناخته می شود، واژه های عربی کم نیستند. نویسنده در کتاب «فرهنگ واره لغات و ترکیبات عربی در شاهنامه» به استخراج، طبقه بندی، معرفی و بررسی همۀ لغات و اسامی خاص عربی و معرّب و ترکیبات عربی- فارسی و معرب- فارسی شاهنامه پرداخته است. این کتاب شامل بخش مقدمه، فهرست ها، جدول ها و توضیحات مستند لازم درباره واژگان استخراج شده از شاهنامه می شود. نویسنده این کتاب برای پژوهش انجام شده از ویرایش دوم نسخه شاهنامه که به وسیله دکتر جلال خالقی مطلق انجام شده استفاده کرده است. در «فرهنگ واره لغات و ترکیبات عربی در شاهنامه» بررسی اشعار و واژه های عربی استخراج شده از شاهنامه در هشت بخش انجام شده است. هر بخش این کتاب عنوانی دارد که شامل سرفصل های زیر می شود:٫ لغات و ترکیبات عربی، واژه های معرب، ترکیبات عربی- فارسی و فارسی- عربی، ترکیبات معرب- فارسی/ فارسی- معرب، اسامی خاص، کلمات مشکوک (از نظر اصالت ضبط و کاربرد) واژه های نیازمند بررسی بیشتر، لغات عربی یا معرب ابیات دقیقی. نویسنده در «فرهنگ واره لغات و ترکیبات عربی در شاهنامه» 726 لغت، ترکیب و نام خاص عربی یا معرّب را از بیت های شاهنامه فردوسی استخراج و بررسی کرده است.