عباس کیارستمی

عباس کیارستمی فیلمساز برجسته و پر افتخار ایرانی است. او طی سال ها فعالیت فیلمسازی و بعد از فیلم «خانۀ دوست کجاست»، کم کم نامش در جشنواره های جهانی مطرح شد. کیارستمی با فیلم های بعدی اش، از جمله «طعم گیلاس» (برندۀ نخل طلای کن)، تبدیل به کارگردانی اصیل و صاحب سبک شد که سینمای جهان را تحت تاثیر قرار داد. تا پیش فوت او، گفتگو های زیادی با وی انجام شده بود و نقدهای بسیاری به زبان های مختلف هنوز هم در بارۀ کارهایش نوشته و چاپ می شود. اما کتاب «عباس کیارستمی» نوشته جاناتان رزنبام و مهرناز سعید وفا، اولین کتاب مفصل دربارۀ کیارستمی به زبان انگلیسی است. اساس کتاب گفتگو با کیارستمی است دربارۀ آثارش. این کتاب برای اولین بار بعد از ساخت فیلم «ده» منتشر شد. البته بعد ها سه ضمیمه دربارۀ فیلم های بعدی کیارستمی یعنی «کپی برابر اصل»، «شیرین» و «مثل یک عاشق» نیز به زبان انگلیسی نوشته و گردآوری شد که برای ترجمۀ فارسی، در اختیار مترجم کتاب قرار گرفت. کیارستمی هنگامی که بحث ترجمه این کتاب به زبان فارسی مطرح شد، هنوز در قید حیات بود. کتاب «عباس کیارستمی» از بخش های مختلفی تشکیل شده است که علاوه بر پیشگفتار مترجم، مولفان کتاب هم یادداشتی برای ترجمۀ فارسی کتاب نوشته اند. بخش جذاب کتاب هم گفتگوی رزنبام و سعیدوفا با کیارستمی است. این کتاب شامل بخش های مکالمه ای بین نویسندگان، گفت وگو با عباس کیارستمی، ضمیمه ۱: دربارۀ شیرین، ضمیمه ۲: در حاشیۀ کپی برابر اصل، ضمیمۀ ۳: تاملاتی دربارۀ مثل یک عاشق، فیلم شناسی و نیز تصاویر است. نویسندگان کتاب سعی کرده اند الگوی روایی و ساختاری فیلم های کیارستمی را کشف و در فیلم های متعدد او از زمان فیلم های کانونی اش (فیلم های تولید شده در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان) پیگیری کنند. یک نمای تکرار شونده، نما های طولانی، جای دوربین، وضعیت روایی یا الگوی تدوین و قرینه سازی هایی که هم کارکرد طنز دارند و هم تحلیلی هستند، از نظر نویسندگان کتاب بخش هایی از عناصر ساختاری سینمای کیارستمی را تشکیل می دهند. مولفان این کتاب، کیارستمی را در ردۀ فیلمسازانی چون کاساوتیس، اوتوپره مینجر، ژاک ریوت و آندری تارکوفسکی قرار می دهند و معتقدند برای این فیلمسازان یک نما اغلب بهانۀ طرح سوال است تا ارائه پاسخ. این فیلمسازان (به جز کاساوتیس) شیفتۀ چیزی هستند که می شود از آن به لانگ شات های فلسفی تعبیر کرد: لانگ شات هایی که به کار طرح سوال های متعدد می آیند. «عباس کیارستمی» کتابی است که می تواند علاقمندان به سینمای او را راضی کند و آن ها را بار دیگر به دنیای شاعرانه و منحصر به فرد کیارستمی ببرد.