صوفیسم و تائوئیسم

توشیهیکو ایزوتسودر کتاب صوفیسم و تائوئیسم، سیستم های فکری متافیزیکی و عرفانی تصوف و تائوئیسم را مقایسه می کند و در می یابد که اگرچه از لحاظ تاریخی بی ارتباط هستند، این دو ویژگی و الگوهای مشترکی دارند که برای گفتگوی فراتاریخی ثمربخش است. رویکرد اصلی و پیشنهادی او درهای جدیدی را در مطالعه فلسفه تطبیقی و عرفان باز می کند. ایزوتسو با ابن عربی شروع به تحلیل و جداسازی مفاهیم اصلی هستی شناختی این چالش برانگیزترین متفکران اسلامی می کند. سپس، در قسمت دوم کتاب، ایزوتسو توجه خود را به تجزیه و تحلیل مفاهیم موازی دو متفکر بزرگ تائوئیست، لائوتزو و چوانگ تزو معطوف می کند. ایزوتسو تنها پس از آشکار ساختن ساختار اساسی هر دیدگاه جهان، در بخش پایانی کتاب، به تجزیه و تحلیل مقایسه ای می پردازد. او استدلال می کند که تنها در این صورت است که می تواند از مقایسه آسان و سطحی اجتناب کند. ایزوتسو معتقد است که هر دو دیدگاه صوفیانه و تائوئیستی بر دو محور - انسان مطلق و انسان کامل - مبتنی است و یک سیستم کلی از اندیشه های انکولوژیکی. ایزوتسو در مورد شباهت های این سیستم های هستی شناختی بحث می کند و این فرضیه را مطرح می کند که الگوهای خاصی از تفکر عرفانی و متافیزیکی حتی ممکن است در سیستم هایی که هیچ ارتباط تاریخی ظاهری ندارند به اشتراک گذاشته شود.

نکوداشت های این کتاب نیز بر هرگونه مطالعه اجمالی تصوف در پانزده سال گذشته میزان نفوذ ایزوتسو را آشکار خواهد کرد تاکید می کنند.