صدا - تصویر

کتاب «صدا-تصویر: ملاحظاتی زیباشناسانه درباره ی صدا در سینما» نوشته ی میشل شی یون، آهنگساز، نظریه پرداز فیلم و نویسنده ی پرکار فرانسوی است. این اثر بسط و تکمیل نظریات نویسنده در حوزه ی صدا و زیبایی شناسی آن در حوزه ی سینما است. بحث مبنایی کتاب این است که سینمای صدادار از سال ۱۹۲۷ به بعد شکل تازه ای از ادراک را پدید آورده که نویسنده آن را «صدا-تصویر» می نامد. به باور او، تماشاگر تصویر و صدا را به عنوان دو کانال جدا دریافت نمی کند، بلکه این دو در ذهن به یک کلیت فراحسی واحد ترکیب می شوند. برای توضیح این پیوند، نویسنده دو مفهوم کلیدی معرفی می کند: «ارزش افزوده»، یعنی ارزش بیانی و اطلاعاتی ای که صدا به یک تصویر مشخص اضافه می کند، و «سینکرسیس»، ترکیبی از دو واژه ی همزمانی و سنتز که به پیوند خودجوش و اجتناب ناپذیری اشاره دارد که میان یک رویداد صوتی و یک رویداد تصویری هم زمان شکل می گیرد. کتاب مباحث خود را در دو بخش و ذیل ده فصل ارائه می دهد. بخش اول با عنوان «قرارداد سمعی-بصری» بر این مباحث متمرکز است: ترسیم صدا روی تصویر، انواع حالات شنیدن، چشم اندازهای افقی و عمودی بر روابط سمعی-بصری، صحنه سمعی-بصری و صدای واقعی و صدای رندر شده. بخش دوم با عنوان «فراسوی صداها و تصاویر» شامل چهار فصل است: فیلم صدادار: شایسته این نام؛ تلویزیون، ویدیو آرت، موزیک ویدیو؛ به سوی بوطیقای سمعی/کلامی/بصری؛ و فصل آخر، مقدمه ای بر تحلیل سمعی-بصری. از زمان چاپ اول در سال 1993، این کتاب به یکی از مهم ترین منابع مرجع در حوزه ی مطالعات صدا در سینما تبدیل شده و همچنان در برنامه های درسی دانشگاهی این حوزه جایگاه ثابتی دارد. هرچند از آن زمان نظریه های دیگری در حوزه ی مطالعات صدا شکل گرفته اند، دقت و ظرافت تحلیلی میشل شی یون هنوز تازگی خود را از دست نداده است. برای دانشجو یا پژوهشگری که می خواهد رابطه ی صدا و تصویر را نه به صورت شهودی بلکه با چارچوبی نظری و دقیق بفهمد، این کتاب همچنان از مهم ترین منابع است.