شیکاگو و سه نمایشنامه ی دیگر

مجموعه ی «شیکاگو و سه نمایشنامه ی دیگر» اثری از سام شپرد، نویسنده، نمایشنامه نویس و بازیگر برجسته ی آمریکایی است که چهار اثر نمایشی از دوره های مختلف فعالیت او را گرد هم آورده است:شیکاگو (Chicago)، کودک مدفون (Buried Child)، لعنت بر طبقه ی نفرین شده (Curse of the Starving Class)، و غرب حقیقی (True West). این آثار نمایانگر طیفی از دغدغه های محوری شپرد هستند: از فروپاشی نهاد خانواده تا افول رویای آمریکایی، از تقابل سنت و مدرنیته تا نبرد درونی برای یافتن هویت شخصی و جمعی. او با زبانی ویژه که میان رئالیسم تلخ، سوررئالیسم پریشان و طنز سیاه در نوسان است، جهانی خلق می کند که در آن شخصیت ها درون خود و ساختارهای اجتماعی شان گم شده اند. نمایشنامه ی «شیکاگو» از جمله آثار آغازین شپرد است که به شکلی تکه تکه، ناپیوسته و پر از تصورات ذهنی، اضطراب نسل جوان در برابر بی هدفی و بی معنایی را به تصویر می کشد. نمایشنامه ای کوتاه، آوانگارد و تجربه گرا که در آن زبان از شکل ارتباطی خود خارج می شود و به ابزاری برای افشای ذهنیت های پنهان بدل می گردد. در مقابل، «کودک مدفون» نقطه ی اوج پختگی شپرد در تلفیق رئالیسم و سوررئالیسم است. داستان خانواده ای زوال یافته در روستای آمریکاست که رازی تاریک و دفن شده میان شان موج می زند. این اثر نه فقط تصویرگر فروپاشی خانواده است، بلکه نمایانگر فروپاشی ایمان به گذشته، دین، زراعت، و اخلاقیات سنتی آمریکایی ست. این نمایشنامه در سال ۱۹۷۹ جایزه ی پولیتزر را برای شپرد به ارمغان آورد. «لعنت بر طبقه ی نفرین شده»نیز در فضایی مشابه، کشمکش طبقاتی و بحران اقتصادی را با درون مایه ای روان شناختی در هم می آمیزد. فضای نمایشنامه آکنده از خشونت پنهان، گرسنگی، یأس، و تلاش بی ثمر برای نجات است. این نمایشنامه به طور خاص به بازنمایی ساختار آسیب زای خانواده ای در آستانه ی فروپاشی می پردازد که هیچ کدام از اعضایش توان یا میل گسستن از الگوهای مخرب را ندارند. در نهایت، «غرب حقیقی» را می توان مهم ترین اثر شپرد در بازنمایی تقابل دوگانگی های درونی انسان آمریکایی دانست. درگیری میان دو برادر یکی نویسنده ی روشن فکر و دیگری یاغی بی قید تمثیلی از کشاکش میان تمدن و بربریت، نظم و آشوب، شرق و غرب است. شپرد با استفاده از این تمثیل، به گونه ای اسطوره ای اما امروزی، به نابودی تدریجی مرزهای هویتی و اخلاقی در جامعه ی معاصر می پردازد. سام شپرد در این چهار نمایشنامه، با بهره گیری از زبان شکسته، صحنه های متلاطم، و شخصیت هایی آشفته و گمشده، نوعی تئاتر آمریکایی خلق می کند که در آن خشونت، طنز، مالیخولیا و سرگشتگی در کنار هم قرار می گیرند. جهان او جهانی ست که نه راهی به گذشته دارد، نه امیدی به آینده، اما در لحظه ی اکنون، تکه تکه و متلاطم، حقیقتی را به ما نشان می دهد که در هیچ روایت رسمی یافت نمی شود. این مجموعه برای علاقه مندان به تئاتر معاصر، ادبیات نمایشی و تحلیل های اجتماعی و روان شناختی، منبعی ارزشمند و تأمل برانگیز است.