شمال و جنوب

«شمال و جنوب» کتابی نوشته الیزابت گاسکل، نویسنده انگلیسی است. این اثر در دسته ادبیات داستانی عاشقانه کلاسیک قرار می گیرد. «شمال و جنوب» که نخستین بار در سال 1975 به چاپ رسید درباره دختر جوانی است که تحت اجبار باید شرایط تازه زندگی را بپذیرد و در این نقل مکان دچار تغییر دیدگاه نیز درباره جامعه و محیط اطراف خود می شود. مارگارت با خانواده اش زندگی آرامی در جنوب انگلیس دارد. پدر مارگارت کشیش است و اما به دلایل اعتقادی مجبور می شود کلیسا را ترک کند و همین موضوع باعث نقل مکان خانواده از منطقه همشایر آرام و سرسبز و مورد علاقه مارگارت می شود. آن ها به شمال انگلیس و منطقه ای شلوغ و پر از کارخانه مهاجرت می کنند. زشتی محیط جدید که در شهر صنعتی میلتون قرار دارد، ابتدا مارگارت را دچار افسردگی می کند اما پس از مدتی او از فقر و رنج کارگران آگاه می شود و حس پرشوری از برقراری عدالت اجتماعی را در خود پرورش می دهد. آسیابی محلی در نزدیکی محل زندگی خانواده مارگارت قرار دارد و او از این طریق با مشکلات کارگران آشنا می شود. مارگارت رابطه ای پرشور و عاشقانه را با صاحب آسیاب که مردی خودساخته به نام جان تورنتون است آغاز می کند و این درحالی است که مارگارت نسبت به رفتار تورنتون با کارگرانش مخالف است. مارگارت نسبت به ارزش های مدرن و مادی شمال، دیدگاهی بسیار منتقدانه دارد. نویسنده در این رمان علاوه بر به تصویر کشیدن احساسات و حالات درونی شخصیت های داستان و توصیف روند تحول مارگارت پس از تغییر محل زندگی اطلاعات نیز درباره مذهب، طبقات اجتماعی، انقلاب صنعتی و جایگاه زنان در انگلستان قرن 19 ارائه می کند.