سیزدهمین رئیس

سیزدهمین رئیس نمایشنامه ای بود که در آخرین سال های دههٔ 1970 شهرتی فراوان برای آفرینندهٔ خود به همراه آورد و نام او را در تئاترهای شوروی بر سر زبان ها انداخت. آزات آبدولین، که به سال 1931 در روستایی از جمهوری خودمختار باشقیرستان شوروی به دنیا آمده و از پژوهشگاه ادبیات جهان ماکسیم گورکی در مسکو فارغ التحصیل شده بود، در این نمایشنامه ماجرایی حساس و حاد را مطرح می کند که هر چند گویی در کالخوزی در همان باشقیرستان دور از مرکز اتفاق می افتد، در ذهن مخاطب به سادگی به تمام روستاها و کالخوزهای شوروی و حتی به عرصه های غیرروستایی و غیرکشاورزی آن مملکت نیز تعمیم می یابد. بخش قابل توجهی از محبوبیت این نمایشنامه در همان خاصیت تعمیم پذیری آن است. گره و کشمکش اصلی نمایشنامه از یک مسئلهٔ قضایی در کالخوزی در باشقیرستان شوروی بسیار فراتر می رود و در لایه ای عمیق تر به تعارض هایی می رسد که بارها در آثار ادبی و هنری مختلف شاهدشان بوده ایم: تعارض حق طبیعی و حق موضوعه.