روش های تحقیق در علوم رفتاری

کتاب «روش های تحقیق در علوم رفتاری» تألیف دکتر زهره سرمد، دکتر عباس بازرگان و دکتر الهه حجازی، یکی از منابع معتبر و جامع در زمینه ی پژوهش های علمی در حوزه علوم رفتاری است که با نثری روان و ساختاری منسجم، اصول و مبانی تحقیق را به شیوه ای کاربردی و دقیق آموزش می دهد. این اثر ارزشمند، راهنمایی کامل برای دانشجویان، پژوهشگران و علاقه مندان به حوزه هایی همچون روان شناسی، علوم تربیتی و جامعه شناسی است تا با شیوه های علمی تحقیق آشنا شده و پژوهش های خود را بر پایه ای علمی و روشمند پیش ببرند. نویسندگان در این کتاب، ابتدا به بررسی ریشه های فلسفی و نظری تحقیق پرداخته اند و با ارائه ی مباحثی دقیق و بنیادی، خواننده را با مفهوم و ضرورت تحقیق علمی آشنا می کنند. در ادامه، انواع روش های تحقیق، از جمله روش های کمی و کیفی، تجربی و غیرتجربی، پیمایشی و میدانی با جزئیات تشریح شده اند و مزایا و محدودیت های هر روش نیز بررسی شده است. یکی از نقاط قوت این کتاب، پرداختن به مراحل گوناگون تحقیق به صورت گام به گام است؛ از تعریف مسئله و تدوین فرضیه گرفته تا انتخاب روش مناسب، جمع آوری داده ها، تحلیل و تفسیر آن ها، و نهایتا نگارش گزارش علمی. در این میان، ابزارهای متنوع تحقیقاتی نظیر پرسش نامه، مصاحبه، مشاهده و آزمون های روان شناختی نیز به خوبی معرفی و نحوه ی کاربرد آن ها تشریح شده است. تحلیل داده ها، چه در قالب آمار توصیفی و استنباطی و چه در قالب روش های کیفی نظیر تحلیل محتوا و تحلیل گفتمان، بخش دیگری از محتوای این کتاب را تشکیل می دهد که با بیانی دقیق و ساده، درک مفاهیم آماری و تحلیلی را برای خواننده تسهیل می کند. در کنار همه ی این مباحث، توجه به اخلاق در پژوهش، از جمله رعایت حقوق شرکت کنندگان، حفظ محرمانگی اطلاعات، صداقت علمی و مسئولیت پذیری پژوهشگر، جایگاهی ویژه در کتاب دارد و نشان از رویکرد انسانی و مسئولانه نویسندگان نسبت به فعالیت های علمی دارد. این کتاب به دلیل جامعیت، دقت علمی، نثر روان و ساختار آموزشی موثر، به عنوان یکی از منابع اصلی درسی و پژوهشی در رشته های مختلف علوم رفتاری مورد استفاده قرار می گیرد و یاری گر پژوهشگران در مسیر انجام تحقیقاتی دقیق، علمی و اخلاق مدار است.