روان های روشن

«روان های روشن» حکایت های پندآموز از ادب فارسی است که دکتر غلامحسین یوسفی آن ها را جمع آوری و تدوین کرده است. این حکایات و داستان های جذاب و عبرت آموز از فرهنگ پارسی است که با آوردن شواهدی از بزرگان غرب نیز تقویت و زینت شده اند. روان های روشن بیست نوشته است که هدف نویسنده از روایت آن ها، به دست دادن تصویری از شخصیت و ویژگی های معنوی و اخلاقی چهره هایی است که در شماری از حکایات و تمثیلات فارسی نشان داده شده اند؛ «تصویرهایی از روان هایی روشن و جان هایی پاک» که روزها و ساعت ها خاطر نویسنده کتاب را خوش داشته اند و در نظر وی پرلطف و جذاب آمده اند. ویژگی مشترک این شخصیت ها برخورداری از صفات در خور شأن و حیثیت انسانی و معنی و کیفیت بخشیدن به زندگی و نشانی از کمال مطلوب است؛ شخصیت هایی که در ادب فارسی نظایر فراوان دارند. عنوان هر نوشته به گونه ای بیانگر محتوای آن است. کتاب با مطلبی با عنوان «از علی آموز... » آغاز می شود که بررسی داستانی معروف در باب مولای متقیان علی(ع) از دفتر اول مثنوی مولوی بیانگر اخلاص ایشان است. عنوان مطلب بعدی «مظهر حق و انصاف» است؛ داستانی از بوستان سعدی درباره آن حضرت، گویای حق پذیری او. نویسنده در هر گفتار، ضمن تمهید مطلب، به تناسب آیه ای از قرآن یا حدیثی نبوی یا گفتاری از یکی از بزرگان دین یا مشاهیر ادب و حکمت شرق و غرب چاشنی کلام ساخته و در مواردی به داستانی یا نکته ای تاریخی اشاره کرده و داستان یا داستان های مشابه آن را نیز آورده و گاه گاه به تطبیق آن با داستان های دیگر در فرهنگ دیگر اقوام مبادرت کرده و، از این راه ضمن تحلیل هر یک از داستان ها، اطلاعات باارزشی به مناسبت های گوناگون افزوده است. نویسنده در مقدمه می نویسد: «در هر فصل آنچه به صورت تداعی معانی و جریان طبیعی اندیشه و تخیل به ذهن نویسنده خطور کرده، به قلم آمده است. به این سبب است که هیچ آداب و ترتیبی نجسته و آن چه بر اثر تأمل و تخیل بر من گذشته، بازگرفته ام. تنها انتخابی که در میان بوده، کوتاهی داستان هاست تا در حوصله ی یک فصل از چنین کتابی باشد و نیز تنظیم یادداشت ها که بعد صورت گرفته و در پای صفحات آمده است. »«عزّت و آزادگی»، «در راه حق»، «اندرز مسیح»، «حفظ ناموس مردم»، «پاس دوستی»، «ندای عدالت»، «زن پاکدامن»، «مرگ، حق است»، «مددکاری، ایثار» و... عنوان برخی از مطالب این کتاب است. «روان های روشن» حکایت هایی پندآموز از بزرگان است که نشان می دهد ما نیز می توانیم به زندگی خویش اعتلا ببخشیم و اثری نیکو در زندگی از خود به جا بگذاریم.