رمانی در نه نامه

«رمانی در نه نامه»، عنوان دومین جلد از پنج گانه ی داستان های کوتاه و نیمه بلند «فئودور داستایوفسکی»، نویسنده ی شهیر روسی است که دربردارنده ی سه داستان با عناوین «رمانی در نه نامه»، «قهرمان کوچک» و «خواب یک آدم مضحک» است. داستایوفسکی به واسطه ی شخصیت پردازی های دقیق و روان شناسانه، در ادبیات روس جایگاه بی مثالی دارد. همچنین، نگاهی آسیب شناسانه در مسائل جامعه از دیگر ویژگی های بارز این نویسنده و متفکر است. یکی از نکات جالبی که در نگارش «رمانی در نه نامه» مشهور است، خلق آن تنها در یک نشست شبانه ی نویسنده است که نشان از تسلط بسیار زیاد او بر نگارش دارد. داستایوفسکی اما به همین بسنده نکرده و برای روایت این داستان، فرمی را در نظر گرفته که نه تنها در زمانه ی خلق اثر، بلکه امروز هم برای خواننده جذابیت دارد. روایت این داستان در میان نامه نگاری های دو دوست شکل می گیرد و با استفاده از زبانی طنز و نقاد به پیش می رود. مشکلات شخصی و کاری در ظاهر پیش برنده ی روایت و امید به دیداری که از نقطه ای به نقطه دیگر تغییر می کند از ویژگی های این نامه نگاری داستان وار است. علت این قرارهایی که هر بار در نظر گرفته می شوند؛ ولی به آن ها وفا نمی شود، چیزی است که نویسنده در پایان بندی برای مخاطب آشکار می کند. دیگر داستان این مجموعه، یعنی «قهرمان کوچک»، به گفته ی بسیاری از منتقدان اثری کاملا روان شناسانه است. در این داستان یکی از پرچالش ترین موضوعات بشری، یعنی دوران بلوغ مورد واکاوی و تحلیل دقیق قرار می گیرد. ماجرای این داستان عشقی غیرعادی و شاید غیرمجاز است که بین یک پسر خیال پرداز یازده ساله و یک زن متأهل شکل می گیرد. احساسات درونی پسر نوجوان نسبت به خانم و آقای میم از نکات جالب توجه در این اثر است. سومین داستانی که در این جلد منتشر گردیده «خواب یک آدم مضحک» است. در این اثر که با زاویه دید خواننده روایت می شد ذهنیات مردی را مرور می کنیم که در زندگی به پوچی رسیده و دیگر هیچ انگیزه ای برای ادامه دادن ندارد. راوی که همان شخصیت اصلی داستان پس از پرسه زنی های بی حاصل در خیابان های سن پترزبورگ تصمیم به خودکشی می گیرد و درست در زمانی که می خواهد تصمیمش را عملی کند، یک مواجهه ی ساده با دختری فقیر مسیر زندگی اش را تغییر می دهد. در این اثر می توان نگرش داستایوفسکی را به نسل بشر مشاهده کرد که علی رغم تمام کژی ها، اما هنوز روزنه ای از امید را برای انسان تصور می کند.