راه های ابریشم

پیشینه ی چندهز ه ی جاده ی ابریشم و استفاده ی مدام از ظرفیت حمل کالا از استان «توان هانگ» چین تا قلب اروپا در بازه ی زمانی قریب به دو هزار سال، ثابت کننده ی نیازی ست که انسان ها از شرق تا غرب به همدیگر داشته اند و همواره در پی رسیدن به تازه ها و به دست آوردن مایحتاج شان حتی به پیمودن راه های بسیار بسیار طولانی بوده اند. البته شگفت انگیزی راه ابریشم که اولین بار ریختوفن آلمانی از نیمه ی دوم قرن نوزدهم از این نام در نوشته هایش استفاده کرد، فقط به خاطر گسترش بازرگانی و جهانگردی از خاور دور تا قاره ی سبز نبود، بلکه تبادل فرهنگی عظیمی بود که بی شک بدون این راه، به این سادگی ها ممکن نمی شد؛ تبادل فرهنگی ای که گسترش نژادی و ژنتیکی تا زبان و موسیقی و ادبیات و... را دربرمی گرفت و موجب پیوندهایی میان مردمان ده ها اقلیم و جغرافیای گونه گون می شد که فارغ از سیاست های حاکمان شان، با یکدیگر ارتباط و دوستی و مودّت داشتند. کتاب «راه های ابریشم: تاریخ جدید جهان» بازنگری و هم گرایی «پیتر فرنکوپن» در همه ی روایت ها و تاریخ نگاری های پیشین درباره ی تاریخ راه ابریشم و کلیت سرگذشت آن از منظر تاریخی مختص به همه ی جهان است. این کتاب دوستی ها و روابط تجاری، ارتباطات مذهبی و نژادی، ارتباطات سیاسی و اجتماعی و جنگ ها و صلح های شکل گرفته در مسیر و متأثر از راه های ابریشم را موشکافانه بررسی کرده و به دانشنامه ی جامعی تبدیل شده که شاید پیش از این نظیرش را ندیده ایم.

در معرفی این اثر به نکاتی مانند نامزد جایزه یان میچالسکی سال 2017 اشاره شده است.

نکوداشت های این کتاب نیز بر یکی از استعدادهای آقای فرانکوپن به عنوان یک قصه گو، توانایی کشیدن نقشه ای از ارتباطات غیرمعمول بر بوم وسیع نقاشی خود است. فرانکوپن کتابی نادر به رشته ی تحریر درآورده که سبب می شود فرضیات خود درباره ی گیتی را زیر سوال ببرید، این تاریخچه ی جنجالی، دیدگاهی که در آن غرب را وارث مطلق تمدن رومی و یونانی می دانست، به چالش می کشد. فرانکوپن مثال های متنوعی را برای نشان دادن پیوند میان فرهنگ ها به کار گرفته و در جزییات شفاف، اثرات اقتصادی و اجتماعی تجارت ابریشم و برده، مرگ سیاهان و نفوذ بودا بر مسیحیت را نشان می دهد و این کتاب، یک اثر تاریخی محبوب و با پژوهش های عمیق بوده که با قدرت تمام برای از بین بردن پیش فرض های معمول پیشقدم شده و آماده ی تاباندن نوری جدید بر این مسئله است. طراوت منابع به کار گرفته شده توسط فرانکوپن بسیار تحریک آمیز بوده و دامنه ی گسترده ی آن ها، ارتباطات شگفت آوری را برمی انگیزاند تاکید می کنند.