دین و دولت در اندیشه سیاسی اسلام

در مقالات حاضر، مناسبات دین و سیاست از منظر تحولات مفهومی و همچنین مناسبات دو نهاد دین و دولت از لحاظ تحولات تاریخی در طول تاریخ تمدن اسلامی مورد مطالعه قرار گرفته است. بدین منظور، در طی چند مقاله، بستر تاریخی شکل گیری مفهوم اصلی اندیشه ی سیاسی اسلامی، به ویژه در افق دیدگاه های فقهی و کلامی، مورد بحث قرار گرفته و مناسبات میان امت/جماعت با نهادهای متحول و متفاوت قدرت های سیاسی و دینی به بحث گذاشته شده و به ویژه مناسبات نهاد علما/فقها با قدرت سیاسی (خلیفه/سلطان) در دوره های مختلف از تاریخ خاندان های حکومتگر در ایران، عراق، شامات، مصر و آسیای صغیر/عثمانی بررسی شده است. همچنین زمینه های مفهومی و تئوریک مناسبات دین و دولت در تمدن اسلامی و زمینه ها و دامنه های تأثیر اندیشه ی سیاسی ایرانشهری/ایران عصر ساسانی بر اندیشه ی سیاسی اسلامی بازخوانی شده است.