دیدار دوباره در کافه اروپا

یکی از اعضای حزب کمونیسم شوروی، 25 سال پس از فروپاشی شوروی و بلوک شرق در یادداشتی نوشت که تفاوت مردم روسیه ی امروز با زمان شوروی این است که دیگر حوصله شان سر نمی رود چون مثل زمان شوروی نیست که دغدغه ی مسکن، بهداشت، آموزش و... وجود نداشت و امروز این قدر بدبختی دارند که سر میز شام درباره شان باهم دیگر حرف بزنند و حوصله شان سر نرود! از طنز نهفته در این مله ها که بگذریم و قبول کنیم که مقصود حرف تطهیر رژیم سرکوبگر شووری نیست، می توانیم به نکته ی دیگری توجه کنیم. همان چیزی که روشنفکران بسیاری در بلوک شرق به آن پرداخته اند. اینکه به واقع فروپاشی شوروی و یوگسلاوی سابق و دیگر کشورهای نزدیک به این ها، آیا به پیشرفت کشورهای برآمده از دل این ماجرا و سعادت و خوشبختی مردم اش منتهی شد؟! اسلاونکا دراکولیچ کروات مانند بسیاری دیگر معتقد است که به واقع اینگونه نبوده است! این نویسنده که پیش از این، بالکان اکسپرس، کافه اروپا و... از او منتشر شده بود، حال در آغاز دهه ی سوم هزاره ی سوم و سی سال پس از فروپاشی شوروی و یوگسلاوی، با کتاب «دیدار دوباره در کافه اروپا»، سعی کرده وضعیت مردم شرق اروپا را شرح دهد که گویی هیچ گاه نمی توانند عضوی از اروپا باشند و در کافه ی حضرات غربی خوش بگذرانند. دراکولیچ که معتقد است چیزی که نام کمونیسم بر آن گذاشته بودند - همان موقع هم ما می دانستیم نسبتی با کمونیسم ندارد – و وقتی رفت سرجای مان در کافه اروپای خیالی مان نشتسم و خندیدیم حتی، امروز پس از سه دهه، کشورهای برآمده از آن، به واسطه ی فساد همه گیر و سرتاسری، ملی گرایی بلاهت بار، فقر و بیکاری، جز فرتوتی و ناامیدی، چیزی در چشمان مردمان شان نمی بینی. حالا که خوب خندیدند و خندیدیم، وقتش است که به دیدار دوباره در کافه اروپا بپردازیم!