در مه بخوان

نمایشنامه ی «در مه بخوان» از تازه ترین آثار چاپ شده ی اکبر رادی، نویسنده ای است که نامش با نمایشنامه نویسی مدرن ایران گره خورده. این اثر، یکی از آخرین جلوه های نگاه اجتماعی و زبان خاص رادی به شمار می رود. نمایشنامه در بستر دهه ی پنجاه شمسی روایت می شود؛ زمانی که چند معلم سپاه دانش به روستایی دورافتاده در گیلان اعزام می شوند و در خانه ای اربابی که اکنون به خانه ی معلم تبدیل شده، ساکن می شوند. فضای مه آلود شمال، نمادی می شود برای ابهام اخلاق، قدرت و مسئولیت. در «در مه بخوان»، شخصیت هایی چون ناصر نیاکویی (معلمی متعهد)، هوشنگ بقراطی (مدیری مستبد)، و معلمان بی تفاوتی چون احمد قبله گاهی یا اشکبوس، درگیر بازی های پنهان و آشکار قدرت، میل، ترس و بی تفاوتی می شوند. رادی، همچون همیشه، از موقعیت اجتماعی ساده ای نقطه ای می سازد برای بررسی تنش های عمیق اخلاقی و فرهنگی. رابطه ی ناصر و انسیه، معصومانه و روشن است، اما در پس آن، نبردی پیچیده میان آرمان گرایی و فساد جاری ست. «در مه بخوان» یکی از پیچیده ترین آثار رادی در زمینهٔ تضادهای درونی شخصیت ها و تقابل ارزش هاست. نمایشنامه از روایتی خطی فراتر می رود و با بهره گیری از زبانی شاعرانه و دیالوگ هایی ظریف، فضایی وهم آلود و در عین حال ملموس خلق می کند. در این اثر، مه نه تنها یک وضعیت جغرافیایی، بلکه استعاره ای از شرایط اخلاقی جامعه است؛ فضایی که در آن خطوط میان خوب و بد، درست و نادرست، به سادگی قابل تشخیص نیستند. «در مه بخوان» گواهی ست بر پختگی زبان و نگاه اکبر رادی در واپسین سال های فعالیتش. او با نگه داشتن ریشه در واقعیت، و چشم داشتن به امر کلی، نمایشی خلق می کند که هم درباره ی روستا و آموزش است، هم درباره ی انسان و وجدان. این اثر جایگاه تثبیت شده ی رادی در میان نویسندگان معاصر را بار دیگر یادآور می شود. «در مه بخوان» نمایشی ست از مواجهه ی انسان با مه، با مرزهای اخلاق، با وسوسه های قدرت و فراموشی تعهد. اثری که از دل تاریخ معاصر، پرسشی فلسفی و انسانی را پیش می کشد: در مه، چه باید دید؟ و چگونه باید خواند؟