داستانهای محبوب من 3

کتاب "داستان های محبوب من ۳" به کوشش علی اشرف درویشیان و رضا خندان (مهابادی)، سومین جلد از مجموعه ای هفت جلدی است که به معرفی و تحلیل داستان های کوتاه برجسته ی ادبیات معاصر ایران می پردازد. این جلد به دهه ی ۱۳۶۰ خورشیدی اختصاص دارد؛ دوره ای که به واسطه ی تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی پس از انقلاب ۱۳۵۷ و وقوع جنگ ایران و عراق، یکی از پرتنش ترین و در عین حال پربارترین دوره های تاریخ معاصر ایران در عرصه ی ادبیات محسوب می شود. نویسندگان این دهه، در دل فضای سانسور، فشارهای ایدئولوژیک و محدودیت های گوناگون، کوشیدند تا روایت هایی مستقل، انسانی و گاه استعاری از واقعیت های زمانه ی خویش ارائه دهند. کتاب "داستان های محبوب من ۳" با انتخاب شماری از مهم ترین و تأثیرگذارترین داستان های کوتاه آن دوران، تلاش می کند تصویر جامعی از ذهنیت ادبی و شرایط زیستی نویسندگان دهه ی شصت ارائه دهد. در این مجموعه، داستان هایی از نویسندگان مطرح و گاه کمترشناخته شده منتشر شده است؛ آثاری چون «باغ» از پرویز دوایی، «موری» از عباس معروفی، «جزیره» از غزاله علیزاده، «نیروانای من» از هوشنگ گلشیری، «خیاطخانه» از رضا علامه زاده، «شادی های کوچک» از قدسی قاضی نور، «کو شمر؟» از فرشته مولوی و دیگر نویسندگانی که هر یک، نماینده ی گونه ای خاص از نوشتار داستانی در آن سال ها بوده اند. ویژگی مهم و تمایزبخش این کتاب، پیوستگی هر داستان با نقدی تحلیلی است که توسط رضا خندان (مهابادی) نوشته شده. این نقدها نه تنها به خوانش و فهم دقیق تر ساختار و مضمون داستان ها یاری می رسانند، بلکه از منظر زبان شناسی، جامعه شناسی ادبیات و سبک شناسی نیز تحلیل هایی روشن گرانه ارائه می کنند. بدین ترتیب، کتاب از یک مجموعه صرف داستان فراتر می رود و به منبعی آموزشی و تحلیلی بدل می شود که هم برای خواننده ی عمومی و هم برای دانشجو و پژوهشگر حوزه ی ادبیات معاصر سودمند است. پیشگفتار کتاب به قلم علی اشرف درویشیان، نیز ارزش ویژه ای دارد. او با نگاهی عمیق به بستر تاریخی و اجتماعی دهه ی شصت، زمینه ی شکل گیری جریان های ادبی این دوران را بررسی کرده و ضمن دفاع از نقش نویسنده ی متعهد، به نقد سازوکارهای سانسور و سیاست زدگی در عرصه ی فرهنگ و هنر پرداخته است. "داستان های محبوب من ۳" در عین برخورداری از تنوع سبکی و مضمونی، مجموعه ای است همدلانه و متعهد به ادبیات انسانی. ادبیاتی که در دل تنگناها شکل گرفت اما توانست زبان تجربه، درد، امید و مقاومت باشد. این کتاب، نه تنها سندی برای شناخت بهتر داستان نویسی دهه ی ۱۳۶۰، بلکه پلی است برای درک ریشه های امروز ادبیات ایران و تداوم روایت هایی که همچنان به دنبال حقیقت، عدالت و کرامت انسانی اند. کتاب یکی از منابع معتبر در حوزه ی مطالعات داستان کوتاه ایرانی به شمار می آید. ترکیب هوشمندانه ی داستان و نقد، روایت و تحلیل، آن را به اثری خواندنی و در عین حال آموزشی بدل کرده است؛ کتابی که هم خواننده ی مشتاق ادبیات را جذب می کند و هم ذهن پژوهشگر را به پرسش و تأمل وا می دارد.