حقیقت ها و آزادی

آزادی بیان، اساسی ترین شکل آزادی است. هرجا که این آزادی با حقیقت و خطا یا حق و باطل روبه رو شود بر روابط انسانها و زندگانی مشترک آنها، اثر می گذارد. جایگاه آزادی را باید در ارتباط آن با حقیقت و خطا تعیین کرد. اما نباید از یاد برد که حقیقت یگانه وجود ندارد بلکه به شمار قلمروهای متعدد اندیشه، انواع حقیقت ها وجود دارند. از این دیدگاه، آزادی بیان از قید کلیت و ضرورت رهایی می یابد، تعصب ها کنار می رود، تساهل، که لازمهٔ آزادی بیان است، مشروعیت پیدا می کند، ضمن آن که حقوق و حدود آن در هر زمینه ای معلوم و موجه می شود. رمون پولن، استاد ممتاز فلسفهٔ اخلاق و سیاست در دانشگاه سوربن، حقیقت های گوناگون را با این دید مورد پژوهش قرار می دهد و رابطهٔ آنها را با آزادی بیان فیلسوفانه بررسی می کند.