جهان بینی در ایران پیش از انقلاب

در چند دهه ی پس از انقلاب 1357 ایران، همواره نوک پیکان حمله به سوی روشنفکران و به خاصه روشنفکران چپ بوده است و بسیاری از منتقدان و مخالفان انقلاب اسلامی، آثار منتشر شده ی روشنفکران ایرانی را در برآمدن حکومت اسلامی موثر می دانند. جامعه ی ایرانی با خوی ضد روشنفکری که در همه ی طبقات و اقشارش وجود دارد، در تمام ناکامی های سده ی گذشته اش بی محابا به روشنفکران و روشنفکری حمله کرده و ماجرا به حدی عجیب است که به عکس تمام کشورهای مترقی، روشنفکر خطاب کردن آدم ها در ایران نوعی تخطئه، تمسخر و دشمن انگاری است! کتاب «جهان بینی در ایران پیش از انقلاب» یکی از معدود کتاب هایی ست که به بررسی دقیق نگره ی نویسندگان و روشنفکران ایرانی در بازه ی میان انقلاب مشروطه و انقلاب اسلامی پرداخته و بسیاری از افسانه های پیشینی درباره ی روشنفکران و هم سویی شان با نحله ی فکری حاکم پس از انقلاب 1357 را به هم می ریزد. در این کتاب نویسندگانی مثل صادق هدایت، محمدعلی جمالزاده، هوشنگ گلشیری، صادق چوبک و... زیر ذره بین قرار داده و جهان بینی و ایدئولوژی درون آثارشان و دامنه ی تاثیرشان را در بوته ی نقد نشانده است. کلاوس پدرسن در کتاب جهان بینی در ایران پیش از انقلاب با مداقه در داستان های کوتاه ایرانی و در نظر گرفتن این گونه ی ادبی در قامت مهم ترین و به کمال رسیده ترین گونه ی ادبی مدرن در ایران، مسئله ی اساسی کتابش را پیش برده و توانسته به دیدی عمیق و جامع از وضعیت فکری روشنفکران ایرانی در قریب به شش دهه ی منتهی به انقلاب 57 برسد.