جامع علم کلام

اگر بگوییم توماس آکویناس بزرگ ترین فیلسوف مسیحی دوران قرون وسطی است، مبالغه نکرده ایم. یکی اصلی ترین کتب او، کتاب «علم کلام» است. پیتر کریفت با توجه به نیازها و دغدغه های معاصر فلسفی، از اثر حجیم «علم کلام» آکویناس، بخش های مرتبط و فلسفی را گزینش کرده و آن ها را به انگلیسی ترجمه نموده است که حاصلش کتاب «جامع علم کلام» شده است و به تازگی ترجمۀ آن به فارسی منتشر گردیده است. پیتر کریفت، استاد فلسفه و کلام مسیحی است. وی با برجسته کردن مسائل اساسی «علم کلام» و همچنین مطالب پیچیده قصد دارد تا خوانندۀ امروزی را با دانش و خرد فلسفی توماس آکویناس آشنا کند. به طور کلی کتاب به هفت بخش تقسیم شده است: بخش اول پاره ای نوشته های آکویناس در باب ماهیت علم کلام به عنوان یک علم است؛ در بخش دوم کتاب به استدلال های توماس برای اثبات وجود خدا پرداخته است؛ در بخش سوم کتاب گزیده ای از نوشته های توماس در باب ماهیت خدا است، از قبیل بساطت، وحدت، مشیت، علم و دیگر صفات خداوند؛ بخش چهارم مربوط به آرای آکویناس راجع به یکی از پرمناقشه ترین مباحث قرون وسطی، یعنی جهان شناسی و خلقت است. در این بخش از کتاب نحوۀ خلقت و آفرینش و مسئلۀ شر بررسی می شود؛ بخش پنجم کتاب به نوشته های آکویناس در باب انسان شناسی و رابطۀ نفس و بدن اختصاص دارد؛ بخش ششم راجع به معرفت شناسی و علم النفس آکویناس است و نوشته های مربوط به نظریۀ خاص آکویناس در معرفت شناسی آورده شده است؛ بخش هفتم و آخر نیز مربوط به مطالب اخلاقی کتاب «علم کلام» است و شامل بررسی پرسش های نظیر «سعادت چیست؟»، «فضیلت و رذیلت چیست و نسبت آن ها با یکدیگر چگونه است؟» و نظریۀ ابداعی آکویناس یعنی «قانون طبیعی چیست؟» می باشد. همانطور که گفته شد، از مزایای این کتاب وجود توضیحات روشنگر پیتر کریفت در پاورقی های کتاب است. از دیگر مزایای این کتاب گزینش خاص از «علم کلام» آکویناس است که با توجه به پرسش های فلسفی امروز انجام گردیده است. به گفتۀ خود کریفت، این کتاب «قرار است پلی بین فرهنگ قرون وسطی و مدرن و پلی بین خوانندگان مبتدی و متخصص باشد».