تروتسکی زوال یک انقلابی

«تروتسکی؛ زوال یک انقلابی» نوشته ی برتراند پتنود به زندگی و سرانجام لیون تروتسکی از ارکان انقلاب اکتبر روسیه می پردازد؛ این که چگونه اوج گرفت و چگونه طرد شد. تروتسکی بعد از انقلاب مارس 1917 از آلمان که در آن جا زندانی بود به روسیه بازگشت و در همین سال به حزب بلشویک پیوست. سخنرانی های انقلابی تروتسکی در جریان انقلاب اکتبر ۱۹۱۷، بسیار پرشور بود. او در سال های نخستین حیات شوروی به درخواست لنین به عنوان وزیر امورخارجه و رهبر ارتش سرخ انجام وظیفه کرد و یکی از بنیان گذاران بین الملل کمونیست بود. در پی مرگ لنین در 1924 تروتسکی برای تداوم خط مشی کمونیستی لنین، با ضد انقلاب سیاسی ای که استالین نماینده اصلی آن بود، مبارزه کرد. چون تروتسکی با استالین اختلاف داشت، وقتی که در ژانویه 1925 قدرت به دست استالین افتاد، او را برکنار و به سیبری تبعید کرد و در 1927 به اتهام عملیات ضدحزبی از حزب کمونیست اخراج شد. در 1928 به آسیای میانه تبعید شد و سپس در سال 1929 از شوروی رفت. ترکیه، فرانسه، نروژ و مکزیک مقصدهای بعدی او بودند که تروتسکی مدتی در آن ها اقامت داشت و سرانجام نیز به دست «مرکادر» که از عوامل و دست نشانده ی استالین بود در مکزیک به قتل رسید. «تروتسکی زوال یک انقلابی» به زندگی این انقلابی مارکسیست می پردازد که اختلاف نظرهایش با لنین منجر به جدایی از او شد و در نهایت به فرجامی رسید که جمهوری نوپای شوروی به رهبری استالین برایش رقم زده بود. روایتی جذاب و خواندنی و در عین حال تکان دهنده از سال های پایانی زندگی مردی که یکی از تاثیرگذارترین شخصیت های انقلاب اکتبر روسیه بود. کتاب شامل «سرآغاز» با عنوان «نجات معجزه آسا» و یازده سرفصل با عنوان های قطار زرهی، مغز متفکر، مرد اکتبر، روز مردگان، دردسرهای پدر، زندانیان و ماموران مخفی، همسفران، دیکتاتور بزرگ، رویارویی با سرنوشت، خوش اقبالی و آخرین مهلت است. در بخش یازدهم (خوش اقبالی) ماجرای کامل ترور تروتسکی و آخرین ساعات زندگی او روایت می شود. «سرانجام: تباهی» عنوان بخش پایانی کتاب است که به سرنوشت «مرکادر» ترور کننده ی تروتسکی و بیست سال زندانی شدن او می پردزد. او هرگز وابستگی خود را به پلیس مخفی شوروی اعتراف نکرد و پس از آزادی ابتدا به کوبا و بعد به چکسلواکی و سپس به شوروی سفر کرد. وی در 8 ژوئن 1960 در کاخ کرملین «مدال لنین» و «مدال ستاره طلایی» را از برژنف صدر هیئت رئیسه اتحاد شوروی دریافت کرد. «تروتسکی؛ زوال یک انقلابی» نه فقط به زوال یک انقلابی بلکه به زوال یک ایدئولوژی می پردازد و عمق تباهی و تاریکی رژیم های توتالیتر را نشان می دهد.