بوقلمون صفتان

کتاب «بوقلمون صفت» نوشته ی آنتون پاولوویچ چخوف، از مشهورترین و پرارجاع ترین داستان های کوتاه این نویسنده ی برجسته ی روس است که نخستین بار در سال ۱۸۸۴ منتشر شد. این اثر کوتاه اما تاثیرگذار، نمونه ای شاخص از طنز اجتماعی چخوف به شمار می رود و در بسیاری از مجموعه های داستان کوتاه او در زبان های مختلف، از جمله فارسی، جای گرفته است. «بوقلمون صفت» با نثری ساده و روایت موجز، به بررسی رفتار انسان ها در برابر قدرت و جایگاه اجتماعی می پردازد و تصویری دقیق از ساختارهای ناعادلانه ی جامعه ی روسیه ی تزاری ارائه می دهد. داستان در فضایی عمومی و روزمره، یعنی یک میدان یا بازار کوچک رخ می دهد. ماجرا با حادثه ای ظاهرا ساده آغاز می شود؛ یک سگ کوچک، انگشت یک طلاساز محلی را گاز می گیرد و باعث تجمع مردم می شود. افسر پلیس محله به همراه پاسبان خود وارد صحنه می شود تا موضوع را بررسی کند. در ابتدا او با لحنی قاطع و تهدیدآمیز از اجرای قانون سخن می گوید و به دنبال مجازات صاحب سگ است. اما با مطرح شدن گمانه هایی درباره ی این که سگ ممکن است متعلق به فردی بانفوذ یا مرتبط با مقامات بالاتر باشد، رفتار و گفتار او بارها تغییر می کند. هر اطلاعات جدید، موضع تازه ای به همراه دارد و تصمیم های او به طور مداوم دگرگون می شود. چخوف با انتخاب عنوان «بوقلمون صفت» به روشنی به ویژگی اصلی شخصیت محوری داستان اشاره می کند؛ تغییر مداوم رفتار و عقیده متناسب با شرایط و قدرت. افسر پلیس نماد مقام های پایین رتبه ای است که قانون و اصول برایشان ثابت نیست و در برابر صاحبان نفوذ، دچار تزلزل می شوند. در این داستان قانون نه بر پایه ی عدالت، بلکه بر اساس موقعیت اجتماعی افراد تفسیر و اجرا می شود. نویسنده بدون استفاده از توضیح مستقیم یا قضاوت آشکار، از طریق گفت وگوها و واکنش های ساده، ریاکاری، فرصت طلبی و بله قربان گویی را به شکلی طنزآمیز و قابل فهم به تصویر می کشد.