اساطیر یونان

کتاب «اساطیر یونان» به قلم استیون فرای، روایتی است که در آن اسطوره از آسمان به زمین می آید تا خواننده را برای قدم زدن در مسیر قهرمانان میرا و پرنقص دعوت کند. فرای که پیش تر با بازآفرینی خدایان المپ، لحن طنازانه و گیرای خود را به مخاطب شناسانده بود، در این اثر باشگاه خدایان را ترک می گوید و به سراغ انسان هایی می رود که شکوه تناقض آمیزشان بر جهان خاکی حکمرانی می کند. او داستان را از همان لحظه هبوط آغاز می کند؛ از پرسئوس که با سر بریده مدوسا در مرز میان وحشت و رستگاری ایستاده است، تا هراکلس که زیر بار دوازده خوان طاقت فرسا، هم زمان قدرتمندترین مرد جهان و برده تقدیری محتوم از زمان گهواره به شمار می آید. مسئله نویسنده در این بازخوانی بیان داستان های کهن است. او می کوشد به این پرسش پاسخ دهد که چرا انسان عصر دیجیتال همچنان به موجوداتی نیمه خدا و سرشار از خطاهای مرگبار نیازمند است. فرای قهرمانان اسطوره ای را از پایه های مرمرین و دست نیافتنی خود پایین می کشد تا نشان دهد نقص های عمیق، همان عامل تپنده داستان هستند. در این روایت، تسئوس در هزارتوی تاریک مینوتور بیش از آنکه با هیولا روبه رو شود، با تاریکی درون خویش می جنگد و اورفه در آستانه بازگرداندن ائورودیکه از دنیای مردگان، نه به خاطر قدرت هادس، بلکه به دلیل ضعف ایمان خود شکست می خورد. ساختار این اثر با ضرباهنگی تند و نفس گیر بر پایه ماجراجویی هایی چون سفر یاسون و آرگونوت ها برای یافتن پشم زرین و حضور ساختارشکنانه آتالانته به عنوان شکارچی دوشیزه در جهانی مردانه بنا شده است. فرای در خلق این فضا، از اسلحه ای کارآمدتر از شمشیر بهره می گیرد که همان طنز است. طنز او الوهیت را به زیست انسان نزدیک می کند؛ جایی که قهرمانان بر سر غنایم همچون کودکان نزاع می کنند تا یادآور شوند که جهان باستان هرگز از کمدی دور نبوده است. فرای حتی در مواجهه با زمان و پیدایش جهان، با طرح مفهوم آشوب اولیه و نبود مطلق زمان، مفاهیم پیچیده فلسفی را با بیانی همه فهم و داستانی ارائه می دهد. البته نباید از این بازآفرینی انتظار رساله ای دانشگاهی و نمادشناسانه داشت. همچنین تمرکز غالب بر چهره های مردانه و سکوت درباره زنان حاشیه نشین، جای نقد دارد. با این حال، نسخه این اثر جلد نخست از مجموعه ای چهارجلدی است، دروازه ای باشکوه برای ورود به تخیل انسانی محسوب می شود. پیوست تصاویر آثار هنری کلاسیک در انتهای متن نیز بر غنای بصری و ماندگاری آن افزوده است. این اثر برای مخاطب، ضیافتی است تا قهرمانان را نه به عنوان الگوهای اخلاقی، بلکه به مثابه آینه ای برای تماشای وجوه واقعی و گاه تحمل ناپذیر انسانی بازشناسد.