از غرب چه مانده است؟

کتاب «از غرب چه مانده است؟» اثری است گفت وگومحور که در سال ۲۰۱۴ منتشر شد و مخاطب را به مناظره ای زنده میان دو نگاه متفاوت فرامی خواند: رژیس دبره، فیلسوف و مفسر فرهنگی، و رنو ژیرار، خبرنگار و تحلیلگر ژئوپلیتیک. متن حال وهوای نامه نگارانه دارد و با لحنی شبیه به داستان های فلسفی، خواننده را به سفری فکری در باب میراث و سرنوشت تمدن غرب می برد. در این مکالمه، دبره با نگاهی دیالکتیکی به پنج نقطه ی قوت بنیادین غرب اشاره می کند: انسجام فرهنگی و سیاسی مبتنی بر ارزش های مشترک، میراث آرمان های جهان شمول، نقش متفکران و رهبران برجسته، و نیز ظرفیت بی پایان برای نوآوری علمی و تکنولوژیک. با این حال او در همان حال بر پنج ضعف بزرگ نیز دست می گذارد: غرور و تکبر امپریالیستی، کاهش شجاعت فردی و روحیه ی فداکاری، غرق شدن در کوتاه مدت گرایی و آشفتگی ناشی از نیروهای غیرقابل پیش بینی. ژیرار این تحلیل را با تجربه هایش از عرصه ی روابط بین الملل غنا می بخشد؛ او گاه تأیید و گاه نقد می کند، از یک سو بر ارزش نهادهایی چون حاکمیت قانون و اقتصادهای مشارکتی تازه پا تأکید می گذارد و از سوی دیگر، خطر مداخلات شتاب زده و اخلاق گرایانه را گوشزد می کند. برای ژیرار، تهدیدهای جهانی پیچیده تر از آن اند که با شعار یا بدبینی یک سویه توضیح داده شوند و در عین حال، او بر ریشه های مسیحی فرهنگ اروپا به مثابه عاملی وحدت بخش پا می فشارد. منتقدان این گفت وگو را پرطراوت و برانگیزاننده توصیف کرده اند. ژروم پلیستراندی در نشریه ی Revue Défense nationale آن را متنی سریع، متعادل و میان خوش بینی و بدبینی دانست که به مسائلی می پردازد که سیاستمداران غالبا از آنها طفره می روند. فردریک پونز در Conflits نیز این تبادل نظر را «نیروبخش» خواند و از گستره و جذابیت آن تمجید کرد. در نهایت، «از غرب چه مانده است؟» نه یک رساله ی خشک دانشگاهی، بلکه مراقبه ای زنده، صریح و تأمل برانگیز است که در قالب مکاتبه ای فلسفی نوشته شده و از خواننده می خواهد تا به شکلی هوشیارانه درباره ی نقاط قوت، آسیب پذیری ها و میراث تمدن غرب بیندیشد. این کتاب یادآور می شود که هویت فرهنگی و واقعیت ژئوپلیتیکی غرب، هنوز موضوعی گشوده و در حال تحول است.