ابن خلدون و علوم اجتماعی

"ابن خلدون و علوم اجتماعی" اثری است به قلم "جواد طباطبایی" که در آن "گفتار در شرایط امتناع علوم اجتماعی در تمدن اسلامی" را مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهد. در این اثر "جواد طباطبایی" کسانی را که معتقدند ابن خلدون مبتکر بنیان گذار علوم اجتماعی در تمدن اسلامی است، رد می کند. در این کتاب تلاش می شود تا جامعه شناسی برخی از ابعاد معرفت و روش شناسی نویسنده درباره علوم جدید اجتماعی، به ویژه ایده ی امتناع "عبدالرحمان بن محمد بن ابن خلدون" از علوم اجتماعی، تحلیل و تفسیر شود. به همین دلیل، ابتدا رابطه ی بین فلسفه و تفکر ابن خلدون با سنت مورد بررسی قرار می گیرد و پس از آن بحثی در مورد مبناهای کلامی نظریه ی اجتماعی وی در الهیات و علم کلام متاخر صورت می گیرد. سپس با تأملی در اندیشه های افلاطون، فارابی و ابن خلدون، دیدگاه فلسفه اسلامی در مورد ماهیت جامعه بشری مورد بررسی قرار می گیرد و به جنبه هایی از "نظریه عمران ابن خلدون" و طرح و مبانی این دانش به تفصیل پرداخته می شود و سپس با مبانی معرفتی علوم اجتماعی قیاس می شود. توصیفات ابن خلدون از عدالت، واقعیت اجتماعی، تجمل و به طور کلی نظریه اقتصادی وی در بخش های بعدی کتاب "ابن خلدون و علوم اجتماعی" به قلم "جواد طباطبایی" بررسی می شود. پس از تحلیل رویکرد غربی نسبت به سنت در عصر جدید، ایدئولوژی مدرنیسم ابن خلدون و تاریخ اندیشه در دوره اسلامی مرور می شود. لازم به ذکر است که "جواد طباطبایی" در این اثر به دیدگاه های نویسندگانی مانند "داریوش شایگان"، "جلال آل احمد"، "احسان نراقی"، "علی شریعتی" و دیگران نیز توجه نشان داده است.