آشنایی با اقتصاد سیاسی پوپولیسم

جهان از دهۀ 1980 آرام آرام به دامن فرم های مختلف پوپولیسم راست و چپ لغزید و فروپاشی شوروی در آغاز دهۀ 1990 به آن سرعتی ویران گر بخشید. جوامع مختلف در سرتاسر جهان با اشخاص و احزاب پوپولیستی در انتخابات روبرو شدند که با دوقطبی کردن انتخابات، از خود و حامیان شان یک «ما»ی برحق و برتر ساختند که علیه یک «دیگر»ی ناحق و پست باید می جنگیدند و پیروز می شدند. این ثنویت ساختگی و بی اساس که هیچ نسبتی با الزامات بقای جوامع انسانی ندارد، با رویکرد ضد روشنفکرانه اش، همواره درحال تلاش برای ساختن یک دشمن برای مردمانی ست که ناتوان از فهم چرایی بی نوایی و بی چیز شدن شان هستند. این مردم به کسانی رأی می دهند که به آن ها می گویند یهودی ها، مهاجران، کمونیست ها و... مقصر بدبختی آن ها هستند و با حذف این دیگری های ساختگی، بهشت برین به ارمغان می آید! فارغ از اینکه همه چیز در سپهر اقتصاد سیاسی پیرامون سوداگران و کاسبان سیاست می گذرد و مردم افسون شده به دست ساحران پوپولیست، در فهم این مهم ناتوانند. کتاب آشنایی با اقتصاد سیاسی پوپولیسم، پژوهش کوچک اما رهگشای پتر استانکوف بلغارستانی است که با ایجازی مثالین، پوپولیسم را تعریف و توصیف کرده و به سویه های تاریخی آن، فرم های مختلف اش در احزاب چپ و راست افراطی، کارکردهای درست اندک و غلط بسیارشان، منابع تغذیۀ فکری و اقتصادی شان، چگونگی به قدرت رسیدن و به شیوۀ در قدرت بودن شان از منظر اقتصاد سیاسی پرداخته و درنهایت کتابی موجز و مهم را برای ما ممکن ساخته است که امروز با شیوع مجدد فاشیسم در جهان، بیش از هر زمان دیگری، برای تعمق در وضعیت و فهم بهتر سازوکارهای جهانی، به آن محتاجیم. جهان از دهۀ 1980 آرام آرام به دامن فرم های مختلف پوپولیسم راست و چپ لغزید و فروپاشی شوروی در آغاز دهۀ 1990 به آن سرعتی ویران گر بخشید. جوامع مختلف در سرتاسر جهان با اشخاص و احزاب پوپولیستی در انتخابات روبرو شدند که با دوقطبی کردن انتخابات، از خود و حامیان شان یک «ما»ی برحق و برتر ساختند که علیه یک «دیگر»ی ناحق و پست باید می جنگیدند و پیروز می شدند. این ثنویت ساختگی و بی اساس که هیچ نسبتی با الزامات بقای جوامع انسانی ندارد، با رویکرد ضد روشنفکرانه اش، همواره درحال تلاش برای ساختن یک دشمن برای مردمانی ست که ناتوان از فهم چرایی بی نوایی و بی چیز شدن شان هستند. این مردم به کسانی رأی می دهند که به آن ها می گویند یهودی ها، مهاجران، کمونیست ها و... مقصر بدبختی آن ها هستند و با حذف این دیگری های ساختگی، بهشت برین به ارمغان می آید! فارغ از اینکه همه چیز در سپهر اقتصاد سیاسی پیرامون سوداگران و کاسبان سیاست می گذرد و مردم افسون شده به دست ساحران پوپولیست، در فهم این مهم ناتوانند. کتاب آشنایی با اقتصاد سیاسی پوپولیسم، پژوهش کوچک اما رهگشای پتر استانکوف بلغارستانی است که با ایجازی مثالین، پوپولیسم را تعریف و توصیف کرده و به سویه های تاریخی آن، فرم های مختلف اش در احزاب چپ و راست افراطی، کارکردهای درست اندک و غلط بسیارشان، منابع تغذیۀ فکری و اقتصادی شان، چگونگی به قدرت رسیدن و به شیوۀ در قدرت بودن شان از منظر اقتصاد سیاسی پرداخته و درنهایت کتابی موجز و مهم را برای ما ممکن ساخته است که امروز با شیوع مجدد فاشیسم در جهان، بیش از هر زمان دیگری، برای تعمق در وضعیت و فهم بهتر سازوکارهای جهانی، به آن محتاجیم.